آیه انتخابی از سوره فصلت:
آیه 45 سوره فصلت
«وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ وَإِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ»
و البتّه ما به موسى كتاب (آسمانى تورات) داديم، پس در آن اختلاف شد و اگر نبود سنّت سابقِ پروردگارت (در مورد مهلت دادن به مردم)، قطعاً ميانشان داورى شده بود (و هر اختلاف كنندهاى به كيفر خود رسيده بود)، و البتّه آنان دربارهى قرآن نيز در شكى همراه با سوء ظن هستند.
پیام ها 1- آشنايى با تاريخ انبيا، مايهى دلدارى پيامبر و مسلمانان است. وَ لَقَدْ آتَيْنا ...
ایجاد فضای شفاف و بدون بهانه برای پذیرش حقایق: همانطور که مشرکان بهانهای برای رد قرآن نداشتند، در مدرسه باید فضایی فراهم شود که دانشآموزان بدون بهانهجویی بتوانند به حقایق علمی و اخلاقی دست یابند. 2- تورات، مورد اختلاف و تحريف قرار گرفته است. «وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ»
لزوم پرهیز از اختلاف و تفرقه در میان دانشآموزان و معلمان: همانطور که اختلاف در فهم و پذیرش کتاب آسمانی به تفرقه و آسیب منجر شد، در محیط مدرسه نیز باید تلاش شود تا با گفتگو و تفاهم اختلافات حل شود. 3- مهلت دادن به گنهكاران، از شئون ربوبيّت است تا شايد مردم توبه كنند و به رشد برسند. «سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ»
اهمیت صبر و مهلت دادن به افراد در فرآیند یادگیری: همانطور که خداوند به قوم موسی مهلت داد، در آموزش نیز باید به دانشآموزان فرصت داده شود تا با تکرار و تمرین به فهم درست برسند. 4- سنّت خداوند، مهلت دادن به گناهكاران است و اگر چنين نبود پروندهى عمر هر كس با اولين انحراف بسته مىشد. لَوْ لا كَلِمَةٌ ... لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ
توجه به رحمت و مهربانی در آموزش: مهلت و فرصت دادن به دانشآموزان نشاندهنده رحمت و مهربانی است که باید در روابط آموزشی و تربیتی رعایت شود. 5- شك بايد مقدّمهى تحقيق و سؤال و رسيدن به يقين باشد، نه وسيلهى بهانهجويى و سوء ظن. «لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ»
توجه به شک و تردید دانشآموزان و پاسخگویی به آنها: شک و تردید طبیعی است و باید با روشهای منطقی و علمی به آنها پاسخ داده شود تا از ایجاد تردیدهای مخرب جلوگیری شود.
تفسير نور(10جلدى)، ج8، ص: 355
تفسیر آقای محسن قرائتی
اطهر ده جان